Estera w Jerozolimie

Poczatek jesieni to poczatek kolejnego roku zydowskiego i kolejne swieta. Po spokojnym lecie (pod wzgledem dni swiatecznych) przyszedl czas swietowania, zgodnie z nakazem Bozym. Caly Izrael z entuzjazmem po raz kolejny przystapi do ucztowania. Towarzyszyl bedzie temu pewien symbol, ktory towarzyszy Zydom juz od bardzo dawna. Nie jest ograniczony tylko do Izraela, mimo ze z nim kojarzony. Chetnie korzystaja z niego rowniez chrzescijanscy sympatycy panstwa Izrael i modliciele o narod zydowski. Wrogowie natomiast palaja gniewem na sam jego widok i uwazaja go za obrazliwy. Jaki element wzbudza tak wielkie emocje na calym swiecie? Ten potezny i znaczacy symbol to flaga (hebr. degel) Izraela. Charakterystyczne biale tlo z dwoma niebieskimi pasami i gwiazda Dawida posrodku. Choc dzisiaj utozsamiane glownie z symbolem politycznym, flaga ta wykracza daleko poza sybolike panstwa. Prekursor syjonizmu Teodor Herzl wyrazil w swojej ksiazce „Panstwo zydowskie“ pragn...

Zalezy. "Talui". Od czegos. Od wszystkiego. Kazda prosta odpowiedz - zalezy. Od tego czy jest swieto. Czy to swieto jest tzw. 'wysokie' czy zwykle. Czy to pierwszy dzien swieta, czy ktorys z kolei. Duzo zalezy od tego, czy restauracja jest 'mleczna' czy 'miesna'. Czy mozemy pojsc na ta plaze? To zalezy czy to plaza 'religijna' czy otwarta. Bo wtedy to zalezy, czy to strona meska czy zenska. O ktorej otworza nam sklep w sobote wieczorem zalezy, czy mamy lato, czy zime, bo od tego bedzie zalezalo, o ktorej zachodzi slonce, czyli konczy sie szabat. Wszyscy sobie zartujemy, ze w Izraelu nie ma prostych odpowiedzi, wiec rozczulajacym jest dla nas widok, kiedy ktos traci cierpliwosc, bo rzeczy nie sa przewidywalne. Jak maja byc przewidywalne, skoro wszystko... zalezy? Jest w Izraelu swieto, kiedy wszystko jest nieczynne - lacznie z ulicami (niektore sa wrecz zabarykadowane bramkami, zeby przypadkiem komus nie przyszedl do glowy glupi pomys...

Jak sie zyje w Izraelu obok datim? Datim, czyli "religijni", to powszechnie rozumiane okreslenie zydow ortodoksyjnych. Obejmuje bardzo szeroka grupe ludzi, ktora nie jest jednolita. Bo zyd zydowi nierowny, szczegolnie jesli chodzi o jego pozycje przed Panem Bogiem - przynajmniej takie panuje przekonanie posrod nich. W poprzednim wpisie napomknelam o pewnych aspektach zycia zydow ortodoksyjnych w Izraelu, tych niekoniecznie najlepszych, mianowicie w kontekscie sluzby wojskowej i wsparciu panstwa. Nawet jesli przyjezdzajac do Izraela mialam ogromny sentyment do czarnych kapeluszy, to moi izraelscy przyjaciele skutecznie go ostudzili. Niemniej jednak jest cos wyjatkowego i intrygujacego w religijnej czesci izraelskiego spoleczenstwa, tak czesto uzywanej jako znak rozpoznawczy zydowstwa ogolnie pojetego. Moje osobiste kontakty z datim w Izraelu nigdy nie byly zle. Religijna sasiadka w bloku pare razy zapukala do moich drzwi w szabat, zeby jej w czyms pomoc. Wsrod zydow istnie...

Yediyot to wiadomosci. Ktorych ostatnio nie bylo ode mnie zadnych. Zycie nabiera tempa, pracy przybywa, podobnie jak nowych obowiazkow, a pisanie dla przyjemnosci odchodzi na coraz dalszy plan. Jednak ze wzgledu na przyjaznych mi ludzi, ktorzy wiernie przysylaja mi maile i wiadomosci z pieknymi slowami zachecenia, postanowilam zreaktywowac blog. Dziekuje, ze nie rezygnujecie ze mnie. :) Zacznijmy zatem od podsumowania roku 2014! Wybrane wydarzenia z roku 2014, ktore wplynely na caloksztalt sytuacji w Izraelu: 11 stycznia zmarl Premier Ariel Szaron w wieku 85 lat. Jest to o tyle wazne, ze ostatnie lata jego zycia byly owiane lekka tajemnica. Przez 8 lat Szaron byl w spiaczce i wielu sie zastanawialo, co to naprawde znaczy. Czy jego mozg jest nadal sprawny? Czy jest sztucznie utrzymywany przy zyciu, az ktos znajdzie medyczne rozwiazanie, by go ze spiaczki wybudzic? Styczen zamknal ten dziwny okres czasu i pozwolono Szaronowi odejsc. To nadal bardzo wazna postac historyczna, choc ...

Dobry Wieczor. Erev Tov. Jeden taki wieczor w trakcie Swieta Namiotow... Zydzi i Chrzescijanie ze lzami w oczach sluchaja wystepu zespolu gospel z Londynu. Zderzenie swiatow. :) Zeby wytlumaczyc, jak do tego doszlo, potrzebna nam cala historia tego fenomenu, jakim jest konferencja Feast of Tabernacles organizowana przez ICEJ. Od ponad trzydziestu lat chrzescijanie odwiedzajacy Izrael spotykaja sie na konferencji w czasie swiat Sukkot, by oddac chwale Panu Bogu (zgodnie z poleceniem w Zachariaszu 12.) oraz by wyrazic solidarnosc z Izraelem. Na poczatku to wydarzenie bylo kojarzone glownie z Marszem Jerozolimy - manifestacja poparcia dla zjednoczonej stolicy. Z czasem konferencja przybrala wiekszych rozmiarow, wiesc rozeszla sie po swiecie i odwazne koscioly podjely ryzyko, by czynnie zaangazowac sie w to przedsiewziecie. Dzisiaj na Feast of Tabernacles przyjezdza do Jerozolimy tysiace ludzi z calego swiata, z miejsc, o ktorych nie pomyslelibysmy, ze podzielaja ta sama wiz...

Pare tygodni temu spisalam tutaj moje obserwacje i przemyslenia po spotkaniu z ortodoksyjna zydowka. A dzisiaj fragment swiata innej kobiety (isza). Michal wychowala sie w Stanach Zjednoczonych, w niereligijnej rodzinie zydowskiej, o bardzo silnych pogladach syjonistycznych. Co to znaczy w praktyce? Jej postepowa, bogata rodzina posiada piekny dom na przedmiesciach jednego z duzych miast w USA, po ubiorze nikt by sie nie domysl, ze sa zydami, jedynie menora w oknie przypomina sasiadom o ich pochodzeniu. Razem z siostra Michal chodzila do prywatnej szkoly zydowskiej, gdzie zajecia prowadzono glownie po angielsku, ale mogly rowniez rozpoczac nauke hebrajskiego. Wszyscy sa ogromnymi obroncami panstwa Izrael, spory procent oszczednosci kazdego roku przeznaczaja na cele charytatywne w Izraelu oraz sa bardzo aktywnymi obroncami Izraela w internecie. W USA cala rodzina jest czynnie zaangazowana w pielegnowanie tradycji zydowskich i budowanie wspolnoty. Co roku wszyscy przyjezdzali do Iz...

Co to znaczy byc kobieta (isza) w Izraelu? Odpowiedz na to pytanie nie jest jednoznaczna. Wszystko zalezy gdzie jestes, kim jestes, kim jest twoja rodzina, do jakiej grupy przynalezysz. Choc wiekszosc Izraela to bardzo postepowy narod i tutejsze kobiety wydaja sie silniejsze niz ich kolezanki w innych krajach, nie jest to regula. Aviva miala 33 lata, kiedy sie poznalysmy. Ortodoksyjna zydowka. Elegancka, piekna kobieta, wyksztalcona, biegle poslugujaca sie hebrajskim, angielskim i jidysz, skromnie ubrana jak na religijna zydowke przystalo, z delikatnym makijazem, ktory podkreslal jej europejsko-zydowskie rysy. Przewaznie usmiechnieta. Jako kobieta niezamezna w swoim srodowisku byla uwazana juz za bardzo stara panne. Kiedy z zaklopotaniem sie do tego przyznala, przypomniala mi sie moja rozmowa z zaprzyjaznionym zydem, emerytowanym nauczycielem, ktory na moje wowczas 26 lat z troska zareagowal: "Gdybys byla moja corka, i byla niezamezna w wieku 26 lat, wzialbym cie do rabina, ze...